Doanh nghiệp "quay lưng" với nghiên cứu thị trường - Khao sat thi truong, Nghien cuu thi truong, Khảo sát trực tuyến -
Theo một khảo sát của Công ty TNS vào năm 2006 thì chi phí dành cho nghiên cứu thị trường tại Việt Nam là thấp nhất so với 60 quốc gia được khảo sát. Tỷ lệ đó cho tới hôm nay hầu như chưa được cải thiện. Vì sao?

Có một thực tế vẫn đang tồn tại, hầu như các doanh nghiệp Việt Nam không sử dụng nghiên cứu thị trường trong hoạt động kinh doanh. Nhiều nguyên nhân và giải thích được đưa ra như: chi phí cao, chưa có thói quen sử dụng, cung chưa gặp cầu… Thậm chí, có những tranh luận như, nghiên cứu thị trường là nhu cầu thiết thực hay một sự làm sang? Và cũng không ít doanh nghiệp nêu lên thực tế, có tiến hành công việc này đi nữa thì với chi phí bỏ ra chưa chắc đã thu lại được kết qua mong muốn.

Chuyện thật…

Khi chuẩn bị viết bài này, tình cờ tôi đọc được bài viết về ông Munehisa Homma, hay còn được gọi là ông tổ đầu cơ ở xứ Phù Tang, có biệt danh là “Chúa tể thị trường” trên báo Doanh Nhân. Do nghiên cứu thị trường và có được thông tin nhanh chóng nên chỉ trong vòng 4 ngày “ba ngày mua một ngày bán”, Homma không chỉ trở thành người giàu có nhất nước Nhật mà còn kiểm soát được toàn bộ thị trường gạo Nhật Bản. Đó là sức mạnh của thông tin và nghiên cứu thị trường.



Trở lại câu chuyện của doanh nghiệp Việt Nam, nhiều người hẳn chưa quên câu chuyện về chuỗi cửa hàng tiện ích MassanMart hay câu chuyện về bia Laser. Nguyên nhân của sự thất bại đó chắc chắn có nhiều, nhưng tôi dám khẳng định họ đã không thực hiện nghiên cứu thị trường một cách bài bản, nghiêm túc và cẩn trọng. Những sửa đổi của MassanMart giai đoạn cuối thể hiện rõ điều đó khi họ thay đổi cách bày hàng cũng như danh mục hàng trên kệ. Dù vậy vẫn không thể làm tăng doanh số và đủ để trụ lại thị trường.

Theo công bố của Massan thì họ lỗ 10 tỷ đồng cho dự án này (năm 2002) và để cứu vãn uy tín họ nói đó là giai đoạn “thử nghiệm” và chấm dứt nó. Nếu ngay từ đầu họ chi 1/10 số tiền đó dành cho nghiên cứu thị trường, tôi tin họ không mất nhiều công sức, tiền của và ảnh hưởng cả uy tín cho cuộc “thử nghiệm” đầy bất trắc nói trên.

… Và cái lý cũng như không

Nhiều chủ doanh nghiệp Việt nói có nghiên cứu thị trường cũng như không. Bằng chứng rất rõ ràng là họ không chỉ tự tổ chức nghiên cứu thị trường mà còn thuê cả doanh nghiệp chuyên nghiệp trong nghiên cứu thị trường làm nghiên cứu. Kết quả thì kinh doanh vẫn vậy, thị phần vẫn thế, chi phí vẫn y nguyên, tóm lại chẳng giúp ích gì.

Ban đầu tôi rất ngạc nhiên vì nếu không giúp ích được cho doanh nghiệp xâm nhập thị trường, gia tăng thị phần, hiểu rõ thị hiếu thì chí ít những bản nghiên cứu thị trường nghiêm túc cũng có thể giảm thiểu rủi ro, chi phí hoặc giúp doanh nghiệp tái cơ cấu doanh nghiệp theo một hướng có lợi nhất.

Tìm hiểu sâu hơn và cùng với thời gian tiếp xúc nhiều doanh nghiệp hơn tôi hiểu rõ nguyên nhân cái mà doanh nghiệp Việt thường kêu khi sử dụng dịch vụ nghiên cứu thị trường là “chẳng giúp ích gì”. Điều đó hoàn toàn có nguyên do của nó, nhưng không nhiều doanh nghiệp chịu tìm ra lý do thực sự và để tâm khắc phục nó.

Vậy nên, ngay cả khi mất rất nhiều tiền cho nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cũng không sử dụng hoặc không sử dụng hiệu quả bản nghiên cứu đó. Về bản chất, một bản nghiên cứu thị trường cũng không khác một bản vẽ thiết kế, nó cần một công trình sư biết đọc bản vẽ, hiểu bản vẽ và biết cách thi công hiệu quả nhất dựa trên bản vẽ đó mới có thể cho ra đời công trình hoàn thiện.

Những lỗi thường gặp

Với các khách hàng trong nước, những công ty nghiên cứu thị trường thường xuyên gặp phải những câu như “chỉ cần biết có bán được hàng không”, “làm sao để có nhiều khách hàng”, “có thế thôi mà sao đắt thế!”- đó là sự thiếu hiểu biết. Bên cạnh đó là thói quen “mặc cả” rất… Việt Nam.

Xin đưa ra một ví dụ. Một khách hàng nước ngoài đặt hàng một bản nghiên cứu thị trường cho sản phẩm của họ, chúng tôi đưa ra các lựa chọn với mức giá tổng. Họ muốn tiết kiệm nên giảm các lựa chọn và yêu cầu được giảm giá. Chúng tôi xây dựng lại và đi đến nhất trí.

Ngược lại, các khách hàng Việt Nam thì mặc cả giảm giá của cả gói, chúng tôi lại phải mặc cả lại về sự đảm bảo của chất lượng và cuối cùng không thể gặp nhau được.

Điều đó phản ánh 2 điều: các doanh nghiệp nước ngoài hiểu rõ họ thực sự cần gì từ một nghiên cứu thị trường; họ hiểu giá trị và chất lượng của dịch vụ cần phải tương xứng.

Không rõ nghiên cứu thị trường có thể làm được những gì, không thực sự hiểu mình cần gì từ quá trình nghiên cứu thị trường, không xác lập được chiến lược kinh doanh rõ ràng, nguồn ngân sách dành cho nghiên cứu thị trường hạn hẹp, thay đổi theo ý muốn của cá nhân lãnh đạo… là những điều thường thấy ở các doanh nghiệp Việt Nam. Chính vì vậy, họ thường hoặc phó thác hoàn toàn cho công ty nghiên cứu thị trường, hoặc thay đổi yêu cầu, hoặc đặt thêm những yêu cầu mới nhiều khi khác xa các yêu cầu đặt hàng ban đầu. Điều đó làm ảnh hưởng không ít tới chất lượng, tiến độ và khả năng hữu dụng của một bản nghiên cứu thị trường.

Nói tóm lại, chỉ khi các doanh nghiệp Việt Nam thực sự có nhu cầu thị trường, thực sự nâng cao nhận thức và trình độ của mình thì khi đó hoạt động nghiên cứu thị trường tại Việt Nam mới khởi sắc được./.

Theo: Doanh nhân
Kiến thức thị trường | Đã khóa(0) | Trích dẫn(0) | Đọc(2287)
OFFICIAL SPONSORS